ÜSTÜN VEYA ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN GENEL
ÖZELLİKLERİ:
1- Gelişimin tüm alanlarında yaşıtlarının
ilerisindedirler.
2- Erken yürür, erken konuşur, okumayı erken
yaşta öğrenirler.
3- Sürekli soru sorarlar, meraklıdırlar.
4- Zihinsel ve fiziksel olarak büyük bir
enerjiye sahiptirler.
5- Ayrıntılara olağanüstü dikkat ederler.
6- Öğrenme ve bilgiye sürekli açlık duyarlar.
7- Zengin sözcük hazinesine sahiptirler.
Kelimeleri doğru telaffuz ederler, yerli yerinde
kullanırlar ve akıcı bir konuşmaları vardır.
8- Çabuk öğrenme, kavrama ve akılda tutma
özellikleri vardır.
9- Uzun süre dikkatlerini bir konu üzerinde
yoğunlaştırabilirler.
10- İlgi alanları geniştir.
11- Karmaşık problemler çözmekten hoşlanırlar.
12- Sorumluluk duyguları kuvvetlidir. Sorumluluk
almayı çok ister ve bunu yerine getirmekten
hoşlanırlar.
13- Gözlem güçleri vardır.
14- Genelleme ve soyutlama yaparak bilgilerini
başka alanlara aktarabilirler.
15- Sebep-sonuç ilişkisine ilgi duyarlar.
16- Yaratıcılık ve mucitlik özellikleri vardır.
17- Azimli ve sebatlıdırlar.
18- Kendilerine güvenleri tamdır
19- Espri yetenekleri vardır.
20- Duyarlıdırlar, başkalarına karşı empati
duyarlar.
21- Güçlü bir konsantrasyona sahiptirler.
22- Liderlik özellikleri vardır.
23- Amaçlarına ulaşmaktan ve başarıdan zevk
duyarlar.
24- Orijinal ve eleştirel düşünceye sahiptirler.
25- Başkalarıyla kolayca işbirliği yaparlar.
26- Alçak gönüllüdürler, başkalarına yardım
etmekten hoşlanırlar.
27- Çalışkandırlar.
28-
Ancak bütün bu özellikler her çocukta bulunmaz.
OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE ÜSTÜN VEYA ÖZEL
YETENEKLİ ÇOCUKLAR VE ÖZELLİKLERİ
“Üstün veya Özel yetenekli Çocuklar; Zeka,
yaratıcılık, sanat, liderlik kapasitesi veya
akademik alanlarda yaşıtlarına göre yüksek
düzeyde performans gösterdiği; alan ve konu
uzmanları tarafından tanımlanan çocuklardır. (*)
Üstün veya özel yetenekli çocuklar,
yeteneklerini geliştirmek için özel eğitim ve
faaliyetlere ihtiyaç duyan çocuklardır.
Okul öncesi dönemde, üstün veya özel yetenekli
çocukların genelinde gözlenen özelliklerinden
bazılarını, onları tanıma ve toplum içerisinde,
onlara karşı bilinçli yaklaşımlar geliştirebilme
amacıyla, uygulama örneklerinden yola çıkarak,
birlikte inceleyelim.
Bu çocuklar, bir veya birden çok alanda üstün
veya özel yeteneğe sahip olabilirler. Takvim
yaşlarının üzerinde bir gelişim düzeyi sergiler
ve yaşıtlarına göre daha gelişmiş oyunlarla
ilgilenirler. Oyunlarını; sahip oldukları
liderlik özelliğinin bir getirisi olarak;
kendileri kurmak isterler, kurdukları oyunlardan
çabuk sıkılıp, yaşıtları oyuna daha yeni adapte
olmuşken, onlar farklı bir oyuna geçmek
isterler. Bu ve benzeri istek ve özellikleri
nedeniyle, yaşıtları ile oluşturdukları oyun
grupları içerisinde uzun süre barınamazlar ya da
uyumsuz olarak gözlemlenirler. Bu gibi
nedenlerle, büyüklerle iletişim kurmada daha
istekli ve başarılıdırlar.
Meraklıdırlar ve sürekli sorular sorarlar. Daha
çok, fen ve doğa olaylarına; hayvan davranış,
tepki ve özelliklerine; yırtıcı ve vahşi
hayvanlara ve yaşam koşullarına; sayılara ve
sayı oyunlarına; kelimeler ve anlamlarına;
sıvılar, kimyasal maddeler ve değişimlerine;
mekanik aletlere, bu aletlerin iç dizaynları,
parçaları ve çalışma prensiplerine; karşı yoğun
ilgiye sahiptirler.
Gözlem güçleri yüksektir. Her an gözlem
yaparlar.Gözlemledikleri ve ilgilerini çeken bir
olayı mutlaka denerler. Bu denemelerin sayısı,
üstün veya özel yetenekli çocuğun bilgileri
beyninde kodlama şekline ve doyuma ulaşmasına
göre artarak değişiklik gösterir. Öğrenme amaçlı
olan bu denemelerin sayısı artarak tekrara
dönüşürken, üstün veya özel yetenekli çocuk,
tekrarladığı denemelerin hepsinde de,
gözlemlediği ya da algıladıklarıyla yetinmez ve
kendinden, çevresinden bir şeyler katarak devam
eder. Taa ki; doyuma ulaşıncaya kadar…
Merak ettikleri konular üzerinde araştırmacı ve
hırslıdırlar.Üstün veya özel yetenekli çocuklar,
deneyerek öğrenme ve model alma yoluyla
öğrenmeyi seçtikleri için, yakın çevresinde ya
da tv de gördüğü bir davranış ya da olayı, ne
kadar gerçek dışı olsa da, mutlaka deneme ve
sonuca ulaşma isteğindedirler, ısrarcıdırlar. Bu
deneme isteklerinin engellenmesi ya da
ertelenmesi durumunda hırçınlaşırlar ve asla
vazgeçmezler.
Fikir ve düşüncelerini mutlaka ifade etme ve
kabul görme ihtiyacı içindedirler. Yönlendirme
ya da öğretileri sevmezler. Onlara yöneltilen
soruları cevaplamak ya da hazır bilgileri
dinlemek yerine soru sormayı ya da anlatmayı
tercih ederler. Özellikle ebeveynleri ve yakın
çevresi tarafından, fikirlerinin dinlenildiğini
ve fikirlerine önem verildiğini hissetmeleri,
üstün veya özel yetenekli çocuklar için;
duygusal gelişimleri açısından olduğu kadar,
zihinsel gelişimleri açısından da oldukça
önemlidir. Düşüncelerini ifade ederken, aradaki
boşlukları fark edip, tamamlama fırsatı da
bulacaklardır. Böylelikle, ihtiyaç duydukları
anda onlara; yönlendirme yerine, rehberlik
yapılarak, gelişimlerini, olumlu yönde
destekleme fırsatları değerlendirilebilinir.
Hafızalarını çok iyi kullanırlar. Düşünme ve
yorumlama yetenekleri yaşıtlarına göre daha
farklıdır.Algılama düzeyleri çok hızlıdır. Bu
nedenle tekrarı sevmezler ve
sabırsızdırlar.Önceden öğrendikleri bilgileri,
yeni durumlara çok iyi transfer ederler. Olaylar
arasında, kendilerine özgü olarak kimi zaman
gerçeğe yakın, kimi zaman ise olağanüstü
kodlamalar ve bağlantılar kurarlar.
Resim ve müziğe karşı ilgileri yüksektir.Bu
alanlardan birinde ya da ikisinde de özel
yeteneğe sahip olabilirler. Yaptıkları
resimlerinde, renkleri kullanma tarzları ve
yaratıcı güçlerini ortaya koyma biçimleri
oldukça farklı ve ilgi çekicidir. Ritm duyguları
gelişmiştir. Yeni duydukları bir müzik parçasını
inanılmaz bir hızda kavrayıp, aynı şekilde ifade
edebilirler.
Yaratıcı yetenekleri, hayal güçleri başkalarının
ilgisini çekecek oranda yüksektir. Bu güçlerini
her zaman ortaya koyarlar. Kimi zaman, orijinal
ve etkileyici fikirler üretip, olağanüstü
yorumlarda bulunarak, yaratıcı düşünce
yetilerini sergilerler, kimi zaman da yaptıkları
sanat çalışmaları (artık materyallerle yeni bir
ürün oluşturma vb.) ve resimlerde çıkış
noktaları ve bunları ifade etme biçimleri ile
yaratıcı yeteneklerini ortaya koyarlar.
Duygusal anlamda yüksek duyarlılık gösterirler.
Başkalarının duygu ve düşüncelerine önem
verirler. İletişime girdikleri kişilerin duygu
ve düşüncelerini anında algılama ve yorumlama
yeteneğine sahiptirler.Sanıldığının aksine,
kibirli ve ulaşılmaz davranışlar sergilemezler.
Paylaşıma her zaman açık ve yardımseverdirler.
Hatta arkadaş grubu içerisinde, yardıma ihtiyacı
olan arkadaşlarına, talep gözetmeksizin yardıma
hazırdırlar. Duygusal anlamda yüksek duyarlılığa
sahip olmanın olumsuz bir getirisi olarak,
kendilerinde var olan yetenekleri sergilemekten
sıkıntı duyabilirler.
Yukarıda verilen bilgiler ışığında; Üstün veya
özel yetenekli çocuklara karşı yaklaşımda hassas
olmak ve bu çocuklarda var olan özelliğe göre
birebir tutumlar geliştirmek daha sağlıklı ve
olumlu olacaktır.
Üstün veya özel yetenekliliğin de bireysel bir
özellik olduğu unutulmamalı, bu türdeki
çocukları iyi tanımalı ve asla onlara üstün veya
özel yetenekli oldukları için değerli oldukları,
gibi yanlış bir tutumla yaklaşılmamalıdır. Hatta
“üstün” ifadesi, kendilerinin diğerlerinden
farklı olduğunu hissettireceği ve olumsuzluk
hissine kapılacakları göz önünde bulundurularak,
onlara karşı kullanılmamalıdır.
Her şeyden önce bir birey oldukları ve birey
olmanın getirisi olarak, farklılıkların
olabileceği hissi verilmelidir. Başarılı
oldukları ya da olacakları için değil, bir birey
olarak, her halükarda, onlara değer verildiği,
tam anlamıyla hissettirilmelidir. Sevgiyle…
A-
ÜSTÜN VE ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN MÜZİK
ALANINDAKİ YETENEK ÖZELLİKLERİ:
1- Ritim ve melodiye diğer çocuklardan fazla
tepkide bulunur.
2- Müzikle çok ilgilidir. Plak, kaset dinler.
Nerede müzik etkinliği varsa ona katılmak ister.
3- Müzik parçaları yapmaya büyük istek ve çaba
gösterir.
4- Başkaları ile şarkı söylerken onlara
uymaktan hoşlanır.
5- Yaşıtlarına, duygu ve düşüncelerini anlatmak
için sık sık müziği araç olarak kullanır.
6- Çeşitli müzik aletleri ile ilgilenir, onları
çalmayı dener.
7- Müzisyenler, şarkıcılar ve müzik parçaları
ile ilgili koleksiyonlar yapar.
8- Dinlediği müzik parçasını kısa zamanda
öğrenir, anlamlı ve uygun şekilde söyleyebilir.
B-
ÜSTÜN VE ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN RESİM
ALANINDAKİ YETENEK ÖZELLİKLERİ:
1-.Çeşitli konularda çizimler yapar.
2- Resimler, planlar, resimlere derinlik verir
ve parçalar arasında uygun oranlar kullanır.
3- Resim çalışmalarını ciddiye alır ve resim
yapmaktan haz duyar.
4- Diğer çocukların yaptığından değişik çizimler
yapar.
5- Resim yapma, çizme ve boyama için çok zaman
harcar.
6-
Resmi kendi yaşantılarını ve duygularını ifade
etmek için başarılı olarak kullanır.
7- Diğer insanların, sanat-resim çalışmalarına
ilgi duyar.
8- Diğerlerinin eleştirilerinden hoşlanır ve
içlerinden yeni şeyler öğrenir
9- Çamurdan, sabundan, plastirinden vb. yumuşak
gereçlerle üç boyutlu şeyler yapmaya özel ilgi
gösterir.
C-
ÜSTÜN VE ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN FEN
ALANINDAKİ YETENEK ÖZELLİKLERİ:
1- Okur ve Fen Raporlarını yorumlayarak bir ilgi
zemini oluşturur.
2- Fen Bilgisi konusunda otorite olan kaynakları
tarar.
3- Fikir ve hipotezleri test etmeye yönelik
deneyler yapar.
4- Fen ve teknik araçları kullanabilir ve
bunlara vakıf olur.
5- Yerinde ve yeterli veri seçer.
6- Verilerden geçerli çıkarımlar yapar ve
tahminlerde bulunur.
7 Problem çözmede kullanılan teknik ve
süreçlerin altında yatan varsayımları tanır ve
değerlendirir.
8- Fikirleri hem niceliksel hem de niteliksel
ifade edebilir.
9- Fen Bilgisini toplumsal değişim için kullanır
ve uygular.
10- Bilinen gerçek ve kavramlardan yeni ilişki
ve fikirler oluşturur.
11- Bilimsel gözlem, veri toplama ve yorum yapma
becerileri vardır.
12- Problemlere yönelik duyarlılığa, yeni
fikirler geliştirme yeteneğine, değerlendirme
yeteneğine sahiptir.
13- Devamlı meraklıdır.
14- Tutarsızlıkların tespitinde tetiktir.
15- Yüksek düzeyde mekanik düşünmeye sahiptir.
16- Uzay ilişkilerine ilgi duyar.
17- Planlama ve iletişim yeteneğine sahiptir.
18- Öğrenme ve bilgiye sürekli açlık duyar.
19- Çabuk öğrenir, kavrar, akılda saklar.
20- Genelleme ve soyutlama yaparak elindeki
bilgiyi diğer alanlara aktarabilir.
21- Kararlı ve sabırlıdır.
22- Yaratıcıdır.
23- Düşünceleri ve nesneleri sistematik biçimde
bir araya getirebilir.
D-
ÜSTÜN VE ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN MATEMATİK
ALANINDAKİ YETENEK ÖZELLİKLERİ:
1- Verilerin ele alınmasında, düzenlenmesinde
göze çarpan yeteneğe sahiptir.
2- Zihinsel çevikliğe sahiptir.
3- Orijinal yorumlar yapar.
4- Fikirlerin iletilmesinde göze çarpan yeteneğe
sahiptir.
5- Göze çarpan genelleme yeteneği vardır.
6- Yazılı iletişimden ziyade sözlü iletişimi
tercih eder.
7- Aynı problem çözümüne yönelik değişik
yöntemleri kullanır.
8- Olağan dışı Matematiksel işlemler yapar.
9- Gayret gerektiren olağan dışı problemler
sorar.
10- Uygulamaya, analize, senteze ve
değerlendirmeye odaklanır.
11- Problemi kısa sürede çözer.
12- Matematiği başka kategorilere entegre
edebilir.
13- İlgisiz gibi görünen işlemler arasında ilgi
kurar.
14- Yanlış ve doğruyu seçme güçleri fazladır.
15- Yaşıtlarının çözemediği zor problemleri
çözebilir.
E-
ÜSTÜN VE ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN SOSYAL
ALANINDAKİ YETENEK ÖZELLİKLERİ:
1- Yaşına göre kavramsal olarak ilerlemiştir.
2- İleri düzey, teknik bilgi birikimine yada
çok özel bilgilere sahiptir.
3- Güç veya karmaşık işlerden hoşlanır.
4- Bağımsız projeler için yüksek standartlar
belirler.
5- Sınıf arkadaşları tarafından yeni fikir ve
bilgilerin kaynağı olarak görülür.
6- Sınıf arkadaşları tarafından bir grup
stratejicisi yada organizatörü olarak görülür.
7- İnsan ilişkilerinde mizahı görür ve kendi
kendine gülebilir.
8- Yaratıcı öyküler anlatır yada yazar.
9- Geniş bir alana yayılan ve/veya oldukça
kapsamlı ilgileri olur.
10- Diğer insanların görmediği ilişkileri
görebilir.
11- Bilgiyi kolayca ve süratle kazanır.
12- İlerlemiş yoğunlaşmış ve geniş konulara
eğilen bir okuyucudur.
13- İnsanlara ve sosyal etkileşimin sonuçlarına
karşı duyarlılık, samimi ilgi ve başkalarının
fikir ve ahlaki değerlerini takdir eder.
14- Özellikle insan davranışlarının
değerlendirilmesi açısından eleştirel yargı
kapasitesi vardır.
15- Hayal gücü, zaman ve mekan bakımından
farklılık gösteren sosyal durumlara kendini
yönlendirme yeteneği vardır.
16- Zaman duygusu ve birbirini izleyen olayların
başka olaylarla ilişkisini görme yeteneği
vardır.
17- Sosyal problemlerde araştırma, uygulama, bir
problemin sınırlarını algılama, verileri
saklama,kanıtları sıralama, hipotez oluşturma,
anlamlı sonuçlara varma ve yazılı yada sözel
sunular için sonuçları etkin biçimde düzenleme
yeteneği vardır.
ÜSTÜN ZEKALI ÇOCUKLAR İÇİN AİLEYE ÖNERİLER
Ana ve baba olarak, üstün zekalı çocuğa
yapabileceğiniz en büyük yardım üstün zekalı
çocuğun diğerlerinden farklı olmadığını kabul
etmek olacaktır. Yalnız onlar çeşitli yönlerden
daha şanslıdırlar.
Üstün zekalı çocuklarda diğer çocuklara
benzediklerinden nasıl diğer çocukların
oynamalarına, üst başlarını kirletmelerine,
açgözlü yeme ve eğlenmelerine izin veriliyor,
bunları hoş görüyorsak, aynı şeylere üstün
zekalılar içinde hoş görmemiz gerekir. Yaşından
ileri zeka düzeyinde diye 1-2 yaş büyüğünün
davranışlarını beklemek doğru olmayacaktır.
Üstün zekalı çocuklarda diğer bütün çocuklar
gibi sevgi, güvenlik, anlayış ve okşanmaya
ihtiyaç duyarlar.
Bu türden çocukların yeteneklerini besleyip
geliştirmekle beraber her yönden örnek bir insan
olarak yetişmelerini sağlamalıyız. Bunun içinde
onların üzerinde düşünecekleri, yapacakları,
araç ve gereçleri sağlamalıyız. Bu araç ve
gereçler özel yetenekleri ve zekalarını
geliştirici nitelikte olmalıdır. Okul öncesi
üstün zekalı çocuklara evin sağlayamadığı
çeşitli oyuncakları anaokulları sağlar. Ana
okullarında onların türlü yetenekleri ve
fiziksel güçleri oyunlar, temsiller ve halk
danslarıyla olumlu bir şekilde
karşılanacaktır. Hikaye anlatma, resim çizdirme
vb. etkinliklerle de çocukların yaratıcılığı ve
imgeleme güçleri beslenip
gelişebilecektir. Çevrenizde ana okulları
bulunmayabilir. Yada aile bütçesine uygun
olmayabilir. Bu durumda fazla masrafa kaçmadan
alınacak kitap, sulu boya, renkli kalemler ve iş
kağıtları çocuklara hem öğretici hem de yaratıcı
saatler geçirtebilir.
Üstün zekalı çocuklar okula başladıktan sonrada
özel etkinliklere ihtiyacı vardır. Olanaklar el
veriyorsa özel müzik, resim dersleri, kitap
satın almaları günlük etkinlikler arasında yer
almalıdır. Ailenin ekonomik durumu iyi olmasa
bile güzel sanatlar alanında dersler veren
dershanelerden yararlanmak mümkündür. Parsız
ziyaret edilebilen müzeler, ucuz biletli konser
ve tiyatrolar , okul ver üniversitelerin
gezileri , üstün yetenekli çocukların öğrenme
isteklerini besleyip geliştirebilir.
Çeşitli iş alanlarına saygı göstermekle de
çocuklarınızın yeteneklerine yardımcı
olabiliriz. Örneğin yüksek matematikten
hoşlanmasak veya büyük ressamların çatı ve tavan
aralarında ömür tüketen kimseler olduğunu bilsek
de bu meslekleri övücü bir dille anlatmalıyız.
Çocuğunuzun dengeli bir yaşama ihtiyacı vardır.
Tek bir oyun oynayan veya tek bir alan içinde
sıkışıp kalan çocukların bütün çalışma ve boş
zamanlarını değişik alanlara yöneltmelerini
istemeliyiz. Çocuk kafasını çalıştırdığı zaman
bedenini de çalıştırmalı, değişik çocuk
oyunlarına, etkinliklere katılmalıdır.
Çocuklarımızı tek yönlü kişiler olmaktan
kurtarmak için değişik ilgi alanlarına
yönlendirmeliyiz
Ailede çocuklardan bir tanesi üstün zekalı,
diğerleri normal zekalı ise bu aile için özel
bir problem vardır. Bu problem dikkatlice ele
alınmazsa bundan hem üstün yetenekli çocuk hem
de orta düzeydeki çocuk zarar görecektir.
Diyelim ki bir ailenin iki kız çocuğu var.
Bunlardan birisi üstün diğeri normal zekalı
olsun. Üstün zekalı bu niteliğinden dolayı aile
içinde daima okşanıp övülürse o şımarır, kendini
beğenir daha açıkça sı “üstünlük duygusu”
geliştirir. Diğer yandan normal zekadaki çocuk
ise kendini küçük görür ve kendisinin değeri
olmadığı kanısına kapılabilir. Buna benzer bir
problemde anne ve babaların normal zekalı
çocukların davranışları için tanıdıkları
sınırsızlığa karşı üstün zekalılar için
koydukları kısıtlamadan doğar.
Buda diğer kardeşleri gibi uluorta hareket
edemeyen üstün zekalı çocuğun küskünlüğüne neden
olur. Böyle durumlarda ana ve babaların tarafsız
olmaları, normal zekalı çocukların da yaptıkları
iyi işleri olanaklardan yararlanarak övmeleri;
belirli bir ayırım yapmamaları gerekir.
Çocukların olumlu yönde yetişmeleri için okulla
işbirliği şarttır. Öğretmenin rehberliğinden,
gerekirse bu konuda çalışmalar yapan eğitim
kurumlarından da her zaman bilgi ve yardım
sağlanabilir. Okuldaki etkinlikler evde de
sürdürülmeli, çocuğun yetenekli olduğu alana
yönelmesi sağlanmalıdır.
Bugün yaşama koşulları ve toplum idareleri
yönünden dünyamız korkunç bir yarış içindedir.
Üstün zekalı bilginlerimiz, buluşçularımız
olmasaydı hayat sıkıntılı, güç ve anlamsız
olacak, görüş alanımız oldukça sınırlı
olacaktır. Her zaman ihtiyaç duyulan üstün
zekaya yüzyılımızda daha büyük ihtiyaç vardır.
Değerleri bulup ortaya çıkarmak, toplumun
hizmetine sunmak önce siz anne ve babalara
düşmektedir.
ÜSTÜN ZEKALI ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNDE ÖĞRETMENE
ÖNERİLER
Bu tip çocuklar için sınıf öğretmeninin öğrenim
görevlerinin dışında ek öğrenim programları
hazırlaması gerekir. Sınıfın seviyesi onların
seviyesinden çok aşağıda kalabilir. Aşağıda
belirtilen noktalar dikkate alınarak çocukların
daha iyi gelişmelerine yardımcı olabilmek için
sınıf öğretmeni;
1. Çocuğun çalışma ve ödevlerini sınıfın
işlemekte olduğu konularda ve aynı tempoda
tutmaya çalışmamalı, onun güç ve süratine uygun
ödevler vermelidir.
a. Ödevlerde tekrara ve alıştırmalara fazla yer
vermemelidir.
b. Daha çok problem çözme tekniğini gerektiren
ödevler vermelidir.
c. Yarı teknik malzemelerin okunması,
özetlenmesi, bazı araçların modellerinin yapımı,
şemalarının çizimi ve onların çalışma
kurallarını açıklama ödevleri verilmelidir.
2. Tartışma, proje ve
dramatizasyon çalışmalarına önem
verilmelidir.
3. Tasnif, organize etme ve
maddelendirme olanağı veren fırsatlar
hazırlanmalıdır.
4. Ders etkinliklerinde kitabi etkinliklerden
çok, geniş gözlem ve deneylere yer verilmelidir.
5. Kendilerine özgü ilgileri olduğundan grupla
olduğu kadar bireysel çalışmalara da önem
verilmelidir.
6. Öğrenciyi okul içi ve dışı etkinliklere
yönlendirmelidir.
7. Önderliği gerektiren ya
da önderliği geliştirmeye fırsat verecek
çalışmalara katılması için teşvik edilmesi
gerekir.
8. Bu tip çocuğun başarısını, sınıf
arkadaşlarının başarısı seviyesi ile değil kendi
öğrenme güç ve sürati ile karşılaştırmalıdır.
9. Anne ve baba ile bu konuda işbirliği yapmalı,
onlara çocuklarını ihmal etmeden ve gurura
kapılmadan yetiştirmek için gerekli anlayışı
kazandırmaya çalışmalıdır.
10. İleri öğrenim için en uygun yolun
seçilmesinde uzmanlarla işbirliği yapılmalı.
11. Bu çocuklarda üstünlük duygusunu yaratmak,
aynı “aşağılık duygusu” kadar zararlı sonuçlar
doğurur. Çocuk arkadaşlarını ve çevresindekileri
aşağı görür ve toplumda yalnız bir kişi olarak
yaşamına devam etme tehlikesi ile karşı karşıya
kalır. Onun için üstünlük duygusunun çocuklarda
yaratılmamasına azami dikkat sarf edilmelidir.
12. Akademik konular için resim, müzik, beden
eğitimi gibi dersler ihmal edilmemelidir
DERLEYEN:KARABÜK REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
ÖZEL EĞİTİM BÖLÜMÜ-2008
(Kaynak: ustunveozel.sitemynet.com internet
adresinden alınmıştır.)
